Grzałka to element, który decyduje o tym, jak szybko nagrzeje się woda w zbiorniku i ile prądu na to pójdzie. Dobrze dobrana pracuje latami, źle dobrana przepala się po kilku sezonach albo przeciąża domową instalację elektryczną. Sprawdź, czym różnią się dostępne typy grzałek, jak dopasować moc do pojemności bojlera oraz co zrobić, żeby kamień kotłowy nie skrócił jej życia.
Spis treści
Jakie zalety ma nowoczesna grzałka do bojlera?
Dobra grzałka do bojlera ma kilka cech, które widać dopiero po latach pracy. Pierwsza to materiał elementu grzejnego. Miedź szybciej przewodzi ciepło, natomiast stal nierdzewna lepiej znosi twardą wodę oraz wyższe temperatury, dlatego w zbiornikach z wodą użytkową spotyka się ją najczęściej. Znaczenie ma też wykończenie powierzchni, bo gładka warstwa wolniej obrasta osadem.
Druga cecha to sposób sterowania. Grzałka z wbudowanym termostatem sama wyłącza zasilanie po osiągnięciu zadanej temperatury i załącza je ponownie dopiero po jej spadku, więc urządzenie nie grzeje wody w kółko do maksimum. Trzecia to wykonanie przyłącza. Gwint z równą powierzchnią pod uszczelkę oraz kołnierz o właściwym rozstawie otworów decydują o szczelności połączenia, a to najczęstsze miejsce wycieku przy wymianie elementu grzejnego.
Jakie są rodzaje grzałek elektrycznych do bojlerów?
Podstawowy podział dotyczy kontaktu z wodą. Grzałka spiralna, nazywana mokrą, zanurzona jest bezpośrednio w wodzie, więc przekazuje ciepło najszybciej, ale też bezpośrednio na niej osadza się kamień. Grzałka sucha pracuje w tulei ochronnej oddzielającej element grzejny od wody. Nagrzewa zbiornik wolniej, jednak da się ją wymienić bez opróżniania zbiornika, a sam element nie styka się z osadem.
Przy wyborze konkretnego modelu zweryfikuj kilka parametrów:
- rodzaj elementu grzejnego, czyli wersja mokra albo sucha,
- sposób montażu: gwintowany lub kołnierzowy, wraz z rozstawem otworów w kołnierzu,
- moc oraz napięcie zasilania dopasowane do domowej instalacji,
- obecność termostatu i zakres jego regulacji,
- długość elementu grzejnego dopasowana do głębokości zbiornika.
W bojlerach domowych standardem jest gwint G 6/4″, czyli półtoracalowy, a w zbiornikach o większej pojemności oraz w zastosowaniach przemysłowych stosuje się połączenia kołnierzowe skręcane śrubami. Zasilanie jednofazowe 230 V obsługuje grzałki o mocy do około 3 kW. Powyżej tej wartości konieczne jest zasilanie trójfazowe 400 V, a decyduje o tym obciążalność obwodu, a nie sam typ grzałki.
Jak dobrać moc grzałki do pojemności bojlera?
Moc przekłada się wprost na czas nagrzewania. W zbiornikach o pojemności 80-120 l sprawdzają się modele 1,5 kW oraz 2 kW, a przy pojemnościach powyżej 200 l lepiej sięgnąć po 2 kW lub 3 kW, inaczej czas dogrzewania po większym poborze robi się uciążliwy. Zbyt wysoka moc w małym zbiorniku nie daje przewagi, bo wodę i tak ogranicza pojemność, a obciąża obwód elektryczny.
Przed wyborem sprawdź, jakim obwodem zasilany jest bojler oraz jaki bezpiecznik go zabezpiecza. Grzałka 3 kW przy 230 V pobiera około 13 A, więc obwód dzielony z innymi odbiornikami może się wyłączać. W domach z instalacją trójfazową część zbiorników pozwala rozłożyć obciążenie na kilka faz, co skraca czas nagrzewania bez przeciążania pojedynczego obwodu. Dobierz też długość grzałki tak, aby element grzejny sięgał w głąb zbiornika, ale nie stykał się z jego ścianką ani z anodą.
Dlaczego warto wybrać grzałkę z termostatem i zabezpieczeniami?
Termostat pilnuje zadanej temperatury, dzięki czemu grzałka pracuje cyklami zamiast utrzymywać maksimum przez całą dobę. To przekłada się na mniejsze zużycie energii i wolniejsze osadzanie kamienia, bo intensywność wytrącania się osadu rośnie wraz z temperaturą wody. Regulacja pozwala też ustawić inną temperaturę latem, a inną w okresie większego poboru.
Poza samą regulacją zwróć uwagę na zabezpieczenia:
- ogranicznik temperatury STB odcinający zasilanie po przekroczeniu wartości granicznej,
- zabezpieczenie przed pracą na sucho, chroniące element grzejny przy braku wody w zbiorniku,
- stopień ochrony obudowy zacisków przystosowany do wilgotnego pomieszczenia,
- zgodność przyłącza z gniazdem w konkretnym zasobniku CWU.
Ogranicznik STB działa niezależnie od termostatu roboczego i jest elementem bezpieczeństwa, a nie regulacji. Jeśli zadziała, przyczyny szukaj w termostacie albo w osadzie na elemencie grzejnym, a nie w samym ograniczniku.
Jak obniżyć zużycie prądu przy podgrzewaniu wody?
Największy wpływ ma ustawiona temperatura. Warunki techniczne dla budynków wskazują, że w punktach czerpalnych ciepła woda powinna mieć nie mniej niż 55°C i nie więcej niż 60°C, z możliwością okresowego podniesienia do co najmniej 70°C w celu dezynfekcji instalacji. Utrzymywanie wyższej temperatury na co dzień to zarówno wyższy rachunek, jak i szybsze osadzanie kamienia, a niższa nastawa sprzyja rozwojowi bakterii Legionella.
Drugi element to ograniczenie strat. Izolacja zbiornika oraz odcinków rur ciepłej wody ogranicza wychładzanie między poborami, a przy długiej instalacji z cyrkulacją warto sterować pompą cyrkulacyjną czasowo zamiast trzymać ją w pracy ciągłej. Trzeci element to harmonogram. Jeśli rozliczasz się według taryfy dwustrefowej, zaprogramuj główne nagrzewanie na godziny tańszej strefy, tak aby zbiornik był gotowy przed porannym i wieczornym poborem. Do sterowania czasowego wystarczy zwykły programator albo sterownik zamontowany na obwodzie zasilającym bojler.
Jak chronić grzałkę przed kamieniem kotłowym i korozją?
Twarda woda odkłada się na elemencie grzejnym w postaci warstwy kamienia, która izoluje go od wody. Nagrzewanie trwa wtedy dłużej, grzałka pracuje w wyższej temperaturze i szybciej się przepala, a przy pracy słychać charakterystyczne strzelanie. Przy twardej wodzie przegląd oraz odkamienienie raz na jeden do dwóch lat jest realną oszczędnością, a nie dodatkowym wydatkiem.
Za ochronę zbiornika przed korozją odpowiada anoda. Anoda magnezowa zużywa się w trakcie pracy i wymaga sprawdzenia mniej więcej co dwa lata, a przy bardzo twardej wodzie częściej. Anoda tytanowa, zasilana elektrycznie, nie zużywa się w ten sam sposób, dlatego nie wymaga okresowej wymiany. Zużycie samego elementu grzejnego ogranicza też filtracja na wejściu instalacji, czyli filtr mechaniczny z wymiennym wkładem zatrzymujący piasek oraz cząstki rdzy. Przy każdym przeglądzie skontroluj stan uszczelki pod kołnierzem i gwint przyłącza, bo ślady wilgoci w tym miejscu zapowiadają wyciek.
Jak bezpiecznie wymienić i zamontować grzałkę w bojlerze?
Wymiana grzałki to praca przy instalacji elektrycznej i wodnej równocześnie, dlatego kolejność czynności ma znaczenie:
- odłącz zasilanie elektryczne bojlera i sprawdź brak napięcia na zaciskach,
- zamknij dopływ zimnej wody i opróżnij zbiornik przez zawór spustowy,
- zdemontuj starą grzałkę, oczyść gniazdo oraz powierzchnię pod uszczelkę,
- załóż nową uszczelkę dopasowaną do typu przyłącza i osadź grzałkę w gnieździe,
- dokręć połączenie równomiernie, a w wersji kołnierzowej dokręcaj śruby na krzyż,
- napełnij zbiornik wodą, sprawdź szczelność i dopiero wtedy załącz zasilanie.
Przy grzałkach o mocy powyżej 2 kW przewiduj osobny obwód z własnym zabezpieczeniem w rozdzielnicy oraz przekrój przewodów dobrany do prądu obciążenia. Zaciski zabezpiecz przed wilgocią, a połączenia wykonaj tak, aby nie stykały się ze sobą metale tworzące ogniwo korozyjne. Prace przy instalacji elektrycznej powierz osobie z odpowiednimi uprawnieniami, jeśli nie masz pewności co do stanu obwodu zasilającego.
Partnerem materiału jest sklep wodaicieplo.pl, specjalizujący się w dostarczaniu niezawodnych rozwiązań z zakresu techniki sanitarnej i instalacyjnej. Szeroki asortyment sprawdzonych komponentów pozwala na budowę bezpiecznych i trwałych systemów wodnych w każdym obiekcie.